Ο Freddie Mercury ήταν πολλά παραπάνω από ένας τεράστιος rock star

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Υπάρχουν μουσικοί που αφήνουν πίσω τους σπουδαία τραγούδια, υπάρχουν εκείνοι που αλλάζουν τη μουσική δημιουργώντας νέα υβρίδια και υπάρχουν εκείνοι που αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τον μουσικό ως άνθρωπο και καλλιτέχνη.

Ο Freddie Mercury, που γεννήθηκε τέτοιες μέρες πριν από ακριβώς 80 χρόνια, ανήκει ξεκάθαρα στην τρίτη κατηγορία, τη Super League των καλλιτεχνών: ήταν frontman μιας από τις μεγαλύτερες ροκ μπάντες της ιστορίας, έγραψε -περισσότερα του ενός- τραγούδια που έμειναν στην ροκ ιστορία, δημιούργησε μια σκηνική παρουσία που έγινε σχεδόν αυτόνομος χαρακτήρας, μίλησε σε ένα τεράστιο κοινό και απέδειξε ότι η rock μπορούσε να είναι ταυτόχρονα θεατρική, υπερβολική, μελωδική, επιθετική και βαθιά συναισθηματική. Η ανδρόγυνη αισθητική, η θεατρικότητα, η αμφισημία και η αδιαπραγμάτευτη αυτοπεποίθησή του ήταν κομμάτι μιας μοναδικής προσωπικότητας.

Μια διαδικασία αυτοπροσδιορισμού

Η ιστορία του Freddie Mercury είναι πρωτίστως η ιστορία ενός ανθρώπου που χρειάστηκε να κοιτάξει βαθιά μέσα του. Ο κατά κόσμον Farrokh Bulsara πέρασε ένα σημαντικό κομμάτι των παιδικών και εφηβικών του χρόνων στη μακρινή Ζανζιβάρη. Ήταν καλός στη μουσική, στο θέατρο και ακόμη και στον αθλητισμό, όμως το αυστηρό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε δεν άφηνε ιδιαίτερο χώρο για ένα παιδί που ένιωθε διαφορετικό. Έτσι, έμαθε από νωρίς να διαχωρίζει τον άνθρωπο που ήταν στην πραγματικότητα από την εικόνα που έδειχνε προς τα έξω.

Όταν η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, ο 17χρονος Farrokh βρέθηκε σε ένα περιβάλλον που του έδινε πολύ περισσότερες δυνατότητες. Σπούδασε γραφιστική στο Ealing Art College, ασχολήθηκε με τη μουσική και πέρασε από διάφορα συγκροτήματα μέχρι να βρει το σχήμα -Queen- που θα τον εκτοξεύσει. Η μουσική δεν ήταν, επομένως, μια έτοιμη καριέρα που τον περίμενε να την ακολουθήσει. Ήταν μια διαδικασία αυτοπροσδιορισμού και διαμόρφωσης ταυτότητας.

Και κάπου εκεί βρίσκεται ίσως το πρώτο μεγάλο παράδοξο του Mercury. Ο άνθρωπος που πάνω στη σκηνή έμοιαζε να μη φοβάται τίποτα, ήταν, σύμφωνα με όσους τον γνώριζαν πραγματικά, αρκετά συνεσταλμένος στην προσωπική του ζωή. Οι μεγάλες δηλώσεις του για τη διασημότητα και το ταλέντο του έδειχναν έναν άνθρωπο με τεράστια αυτοπεποίθηση, όμως πίσω από τη σκηνική φιγούρα υπήρχε ένας πολύ πιο εσωστρεφής χαρακτήρας.

Η «γέννηση» του Freddie Mercury

Η περσόνα του Freddie δεν ήταν απλώς ένα κοστούμι που φόρεσε για να γίνει διάσημος. Ήταν ένας τρόπος να απελευθερώσει πλευρές του εαυτού του που δυσκολευόταν να εκφράσει ως Farrokh.  Αυτός ο διαχωρισμός ανάμεσα στον Farrokh και τον Freddie εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και το γιατί η σκηνική του εικόνα ήταν τόσο πειστική: δεν έμοιαζε με ρόλο που έπαιζε κάποιος άλλος.

Απόδειξη;

Ο David Bowie είχε ήδη ανοίξει τον δρόμο για την ανδρόγυνη rock περσόνα, όμως ο Mercury πήρε στοιχεία αυτής της αισθητικής και τα μετέφερε σε ένα πολύ μεγαλύτερο, πιο μαζικό κοινό. Δεν έμοιαζε να κυνηγά τη μόδα. Η εικόνα του ήταν οργανικό κομμάτι της προσωπικότητάς του.

Ο Brian May έχει υποστηρίξει ακριβώς αυτή την αντίληψη: ο Mercury δεν υποδυόταν κάποιον που ήθελε να είναι· παρουσίαζε τον ίδιο του τον εαυτό. Ακόμη και στα περίφημα πάρτι του, όπου οι καλεσμένοι συχνά καλούνταν να μεταμφιεστούν σε άλλες προσωπικότητες, εκείνος εμφανιζόταν ως Freddie Mercury.

Η παντοτινή του αγάπη

Η συναναστροφή του με τη Mary Austin είναι μια ακόμη ένδειξη ότι η ζωή του Mercury δεν χωρούσε σε κουτάκια. Οι δυο τους συνδέθηκαν ερωτικά, αλλά η σχέση τους εξελίχθηκε σε κάτι πολύ πιο σύνθετο. Ήταν σύντροφοι, φίλοι και άνθρωποι που διαμόρφωσαν ο ένας τη ζωή του άλλου. Όταν αργότερα ο Mercury ερωτεύτηκε έναν άνδρα στη Νέα Υόρκη, η σχέση  τους δεν κατέρρευσε. Η Austin παρέμεινε ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της ζωής του και εκείνος της άφησε το σπίτι του στο Λονδίνο, επιβεβαιώνοντας πόσο ξεχωριστή θέση κατείχε στη ζωή του.

Μέσα στους Queen, ο Mercury είχε επίσης την ελευθερία που ποθούσε και γι’ αυτό δεν περιορίστηκε σε ένα συγκεκριμένο μουσικό είδος. Το συγκρότημα δεν υπήρξε ποτέ μια μπάντα που μπορούσε να περιγραφεί εύκολα με μία μόνο ταμπέλα. Υπήρχαν στοιχεία glam rock και arena rock, αλλά παράλληλα οι Queen μπορούσαν να μετακινούνται από το hard rock στην ποπ, από την όπερα στην μπαλάντα και από τα βαριά κιθαριστικά περάσματα στις πιο θεατρικές συνθέσεις.

Ο Mercury δεν είχε ανάγκη να υπηρετήσει πιστά ένα συγκεκριμένο είδος. Οι μουσικοί που θαύμαζε, όπως οι Led Zeppelin και ο Jimi Hendrix, μπορεί να άφησαν το αποτύπωμά τους στη μουσική τυο, όμως εκείνος δεν ενδιαφέρθηκε να γίνει ο επόμενος οποιουδήποτε. Αντίθετα, οι Queen άφησαν τη μουσική τους να κινηθεί προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Ακόμη και η σταδιακή μετατόπιση του Mercury από το πιάνο προς το μικρόφωνο και την απόλυτη κυριαρχία στη σκηνή δείχνει πώς ο ρόλος του μέσα στο συγκρότημα εξελίχθηκε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από εκείνον του τραγουδιστή.

Κόντρα στους νόμους και τις κοινωνικές νόρμες

Η θέση του Mercury απέναντι στις κοινωνικές ταυτότητες ήταν εξίσου περίπλοκη. Έζησε σε μια περίοδο κατά την οποία η ομοφυλοφιλία στη Βρετανία ήταν παράνομη, αλλά η δεκαετία του '70 έφερε μια πρωτοφανή έκρηξη καλλιτεχνικής και κοινωνικής ελευθερίας. Ο ίδιος βρέθηκε στην καρδιά αυτής της αλλαγής και έγινε, είτε το επέλεξε είτε όχι, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα μιας απελευθερωμένης gay κουλτούρας. Δεν φαίνεται όμως να επιδίωξε ποτέ να γίνει εκπρόσωπος κάποιου κινήματος. Απλώς έζησε με τον δικό του τρόπο και το κοινό τον μετέτρεψε σε σύμβολο.

Και η ίδια λογική φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε τη ζωή. Εμφορούμενος την  παράδοση του ζωροαστρισμού, όπου η ζωή αντιμετωπίζεται ως κάτι που αξίζει να γιορτάζεται, ο Mercury έζησε με μια ένταση που δύσκολα μπορούσε να συγκρατήσει. Τα περίφημα πάρτι του απέκτησαν μυθικές διαστάσεις: ταξίδια, σαμπάνια, σεξ, ναρκωτικά, καλλιτέχνες και μια σχεδόν σουρεαλιστική παρέλαση ανθρώπων και θεαμάτων συνέθεταν έναν κόσμο που έμοιαζε φτιαγμένος για να ξεπερνά κάθε όριο.

Η υπερβολή αυτή, ωστόσο, δεν πρέπει να επισκιάζει την ουσία. Πίσω από το πάρτι, το θέαμα και τη μυθολογία υπήρχε ένας άνθρωπος που είχε περάσει τη ζωή του προσπαθώντας να συμφιλιώσει διαφορετικές πλευρές του εαυτού του. Ο Farrokh, ο Freddie, ο ντροπαλός άνθρωπος της ιδιωτικής ζωής και ο αλαζονικός, σχεδόν θεατρικός βασιλιάς της σκηνής συνυπήρχαν στον ίδιο άνθρωπο.

Ακόμη και ο θάνατός του έγινε μέρος αυτής της ιδιαίτερης ιστορίας. Ο Mercury ήταν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα θύματα του AIDS σε μια εποχή κατά την οποία η ασθένεια προκαλούσε φόβο και στιγματισμό και οι διαθέσιμες θεραπείες ήταν ανύπαρκτες. Οι άνθρωποι γύρω του φαίνεται πως φοβήθηκαν περισσότερο από τον ίδιο την τελική έκβαση. Ο θάνατός του δεν μπόρεσε να διαγράψει όσα είχε ήδη δημιουργήσει, ενώ η κηδεία του ακολούθησε τις ζοροαστρικές παραδόσεις.

Γι' αυτό ο Freddie Mercury είναι δύσκολο να αξιολογηθεί μόνο ως τραγουδιστής των Queen. Η φωνή του ήταν εντυπωσιακή, η σκηνική του παρουσία μοναδική και η μουσική του ευρύτητα ασυνήθιστη. Όμως η πραγματική του αξία βρίσκεται ίσως στο γεγονός ότι όλα αυτά αποτελούσαν διαφορετικές εκφάνσεις του ίδιου πράγματος: μιας εξαιρετικά ισχυρής καλλιτεχνικής προσωπικότητας που δεν χωρούσε σε είδη, μόδες, κοινωνικούς ρόλους ή προκαθορισμένες εικόνες.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google